|koerier|25 / 2017

Opgaan in de natuur

Op woensdag 14 juni aanstaande zal de filosoof, dichter en essayist prof. dr. Maarten Doorman optreden tijdens het O’FEST 2017. Aan de vooravond van het symposium De Laatste Tuin had journalist Peter van Steen voor ons een gesprek met de filosoof over zijn opvattingen hierover...

Op dit punt aangekomen brengt Maarten Doorman het gesprek op landschappen en tuinen. Hij zegt: “In dit alles interesseert het mij, dat mensen wanneer zij hun begrafenis vormgeven, nog altijd het idee hebben dat sterven iets is als het opgaan in iets groters en dus juist als het overstijgen van de individualiteit. Ze moeten daarbij iets anders verzinnen dan de godsdienstige rituelen en een van de dingen die daar de laatste honderd jaar steeds vaker op zijn bedacht, is dat de mens als het ware terugkeert in of wordt opgenomen door de natuur.
De natuur is dan dat grotere geheel. De natuuropvatting die daarbij hoort, is een typisch romantische opvatting. De mensen willen graag in een prachtige omgeving worden begraven, bijvoorbeeld onder een mooie boom of op een natuurbegraafplaats in een bos, waar de graven niet meer zo duidelijk worden gemarkeerd. Men wordt als het ware tussen de bomen in de natuur opgenomen. En wanneer mensen zich na een crematie laten verstrooien, gebeurt dat bijvoorbeeld boven zee of in de vrije natuur. De verbondenheid van ons met de natuur is een romantisch schema, de natuur die we daarbij voor ogen hebben, is een typisch romantische natuur.”

Onvermijdelijke tegenstelling

Staat de gedachte van de uniciteit van de mens niet haaks op dit idee van het opgaan in het grotere geheel na de dood? “In de opvatting van de romantiek kan het individu niet bestaan zonder het grote geheel”, aldus Doorman.
“In de romantiek jaagt het individu zijn eigen individualiteit na, maar beseft het dat het alleen maar kan bestaan wanneer het op een organische manier deel van het grotere geheel uitmaakt. In de romantiek is dit een onvermijdelijke tegenstelling, die echter ook verzoend kan worden en ook steeds opnieuw verzoend moet worden.” Maarten Doorman illustreert deze gedachte aan de hand van het schilderij De wandelaar boven de nevelen van Caspar David Friedrich (Greifswald 1774 – Dresden 1840). Het toont een man, op de rug gezien, die vanaf een rotsformatie over de mist uit staart. Hij zegt: “We kijken met deze figuur mee de natuur in. Maar die natuur, de mist tussen de bergen waarover hij uitkijkt, bepaalt ook zijn eenzaamheid. De natuur, het grotere geheel, staat tegenover de eenzaamheid van die wandelaar. Dit is wat je in de romantiek steeds ziet. Het gaat altijd om paradoxen, tegenstellingen, een spanningsveld met twee uitersten die niet zonder elkaar kunnen. Als je het ziet, is het heel herkenbaar.”…

Je kunt kaarten bestellen voor dit middag- en avondsymposium met 8 sprekers en buffet, voor de prijs van 95 euro (60 euro voor de avond). E-mail naar info@ofest.nl.
 

     
 

 

Boek alvast een studieplek
Voor de volgende reeks cursussen
Creatief Ontwerpen: dinsdag 19 september (10 x)
Ontwerpen met Beplanting: woensdag 20 september (10 x)
Ontwerpkunde tuin en park: donderdag 21 september (10 x)
Scherpkijkers: schets en ontwerptekening:vrijdag 22 september (3 x)